سوم اينكه انگيزه‌هاى بازرگانى در ميانه بود . ايجاد روابط تجارى بين ملل غرب و ايران مقرون‌به‌صرفه بود . ميل به برقرارى روابط بازرگانى منجربه اعزام هيأتهاى بازرگانى ملل غرب به ايران و بالعكس گرديد . چهارم اينكه با افزايش ارتباط بين ايران و غرب سياحانى كه راه به سوى هند و يا ماوراى هند داشتند بالطبع بايد از ايران مىگذاشتند . حتى افرادى هم وجود داشتند كه مىخواستند ايران را من حيث ايران ببينيد چون اين مملكت تا حدودى براى آنها ناشناخته بود . از نخستين تماسهاى ايران و غرب در دوره موردنظر بايد از سفر دومينيكن‌ها و فرانسيسكن‌ها و مخصوصا دومينيكن‌ها نام برد . در مارس سال 1377 م . يك نفر دومينيكن به‌نام يهانس دوگالونيفو نتيبوس به سمت اسقف نخجوان انتخاب شد . در اوت سال 1398 م . پاپ بونيفيس نهم او را سراسقف سلطانيه قرار داد « 1 » . تيمور پس از پيروزى بزرگ خود بر تركان عثمانى در جوار آنقوره در ژوئيه 1402 م . سراسقف يهانس را در رأس هيأتى به ونيز ، جنوا ، لندن و پاريس فرستاد تا پيروزى او را به اطلاعشان برساند « 2 » . تيمور نامه‌هايى به هنرى چهارم انگلستان و شارل ششم فرانسه فرستاد و در آنها پيشنهاد كرد كه به بازرگانان امپراتورى او و بازرگانان انگليسى و فرانسه امتيازات دوجانبه واگذار شود . هنرى چهارم و شارل ششم جوابى درخور دادند و پيروزى تيمور را به دو شادباش گفتند « 3 » . يهانس دوگالونيفو نتيبوس پس از بازگشت به ايران در سلطانيه اقامت گزيد و در سال 1423 م . به كريمه منتقل شد « 4 » . پيروزى تيمور بر بايزيد اوضاع شرق را براى مدتى دگرگون كرد و به امپراتورى محتضر بيزانس جانى تازه بخشيد و بدان امكان داد نيم‌قرن ديگر نيز دوام يابد . هنرى سوم پادشاه كاستيل و لئون ( اسپانيا ) براى آگاهى از نتايج اين پيروزى هيأتى را به سرپرستى روى گونزالس دوكلاويخو ، گومز دوسالازار و فراكونسو پائز دوسانتاماريا نزد تيمور فرستاد . او پيشتر با فرستادن دو پيك ، پلايو دوسوتوماير و فرماندو دوپالاسولوس به نزد تيمور كه در جنگ آنقوره حاضر شدند ، با او ارتباط برقرار كرده بود ؛ از اينها گذشته ، تيمور در موقع بازگشت آنها به اسپانيا ، سفيرى را به‌نام حاجى محمد القاضى همراه آنها گسيل داشت .

--> ( 1 ) - Eubel ، جلد 1 ، ص 417 . ( 2 ) - در مورد اشتباه بين يهانس دوگالونيفونتيبوس و فرانسيسكن انگليسى جان گرينلاو ، اسقف سولدائيه در كريمه كه هرگز به ايران نيامد نگاه كنيد به : سيلوستر دوساسى ، « مكاتبات تيمور لنگ و شارل ششم » در Memoires de l'Academie des Inscriptions ، جلد 6 ( 1822 م . ) ، ص 509 ؛ و نيز لانرتس ، ص 172 . ( 3 ) - در مورد نامه هنرى چهارم نگاه كنيد به Original Letters illustrative English History ، چاپ سر ه . اليس ، سرى سوم ( لندن ، 1846 م . ) جلد 1 ، صص 8 - 54 . ( 4 ) - لانرتس ، ص 171 .